روایت

خانه‌ی بانوی جوان رسم عاشقی در ژاپن کهن

هزار سال پیش در دربار امپراتور ژاپن بانوی ندیمه‌ای زندگی می‌کرد که هر چیز دل‌انگیزی می‌دید و می‌شنید و یادش می‌آمد یا از خیالش می‌‌گذشت یادداشت می‌کرد. یادداشت‌های او که با نام کتاب بالش مشهور است در قرن‌های بعد الگوی نویسندگان مرد و زن پرشماری شد و این نوع یادداشت‌نویسی رفته‌رفته به اصلی‌ترین سبک ناداستان‌نویسی ژاپنی بدل شد. از چیزهای جالبی که می‌توان در یادداشت‌های او دید توصیف روابط و مکاتبه‌ها و قرارهای عاشقانه‌ی اعیان و درباریان ژاپن کهن و شیرینی‌ها و سختی‌های این روابط است. ... ادامه نوشته

بانی و کلاید عشاق جنایتکار

مرگ وحشیانه به سراغ بانی و کلاید آمد. گروه مسلحی که برایشان کمین کرده بودند لاف می‌زدند که چندین مسلسل دستی تامسن را توی خودرویی که حامل مشهورترین فراری‌های آمریکا بوده خالی کرده‌اند. مسئول دفن بعدها ادعا کرد تعداد سوراخ‌های گلوله آن‌قدر زیاد بوده که برای مومیایی‌کردن جسدها به دردسر افتاده. پایان زشت زندگی بانی پارکر و کلاید بارو در تضاد با پرتره‌هایی به تصویر کشیده شده که سال۱۹۳۳ آنها را سر زبان‌ها انداخت. پرتره‌ها از چندین حلقه فیلم به دست آمده بود که پلیس در یورش نافرجامی به آپارتمان مُجرم‌ها در میزوری کشف کرده بود. آن تصاویر، دو کودک را نشان می‌داد که لبخند می‌زدند، ادای گانگسترها را درمی‌آوردند و سیگاربرگ می‌کشیدند. در قلبِ رکود بزرگ، در حالی که خشکی‌های پی‌در‌پی دشت بزرگ را به توده‌ای غبار تبدیل کرده بود، آمریکایی‌های سرخورده جز این چیزی نداشتند که به آن ایمان بیاورند. تصویر رمانتیک دو سارق بانک عاشق قلب پانزده میلیون آدم بیکار را که در سرتاسر کشور در صف نان می‌ایستادند تسخیر کرده بود. این تصاویر، در بیست‌وسوم مه ۱۹۳۴ در جاده‌ای روستایی در لوئیزیانا گرفته شده‌اند. داخل خودرو بیش از دوازده اسلحه و مقدار زیادی مهمات پیدا شد. بانی و کلاید به سرقت‌های بی‌شمار و چند فقره قتل متهم بودند و همین تضادِ عبارت «عشاق جنایتکار» بود که آنها را در آثار بی‌شماری در سینما، ادبیات، تلویزیون، تئاتر و موسیقی ماندگار کرد. ... ادامه نوشته

طلسم عشق در پی عشق نبودن

در پی عشق بودن زنانه است یا مردانه؟ دنبال عشق گشتن، ساختن عشق، صبر کردن برای عشق بیشتر مفاهیمی زنانه به نظر می‌رسند. انگار همه‌ی این‌ها را فقط یک زن می‌تواند انجام بدهد. اما تصویر آن زنی که عشق را می‌سازد چگونه است، آن زنی که عشق را می‌یابد و برایش صبوری می‌کند. در این ناداستان آلیس درایور با جست‌وجو در بازار عشق مکزیکوسیتی تصویر فریدا کالو را می‌سازد، نقاش زن تاثیرگذار قرن بیستم را که به خودنگاره‌ها و زندگی‌های عاشقانه معروف بود. ... ادامه نوشته

چطور بگویی دیگر نمی‌خواهی

از عشق که خسته می‌شویم نمی‌دانیم باید چه کنیم. آن‌قدر خسته که هنوز به نفرت نرسیده‌ایم. آن‌قدر خسته که دل‌مان نمی‌خواهد کاری کنیم. در این مرحله از زندگی که نفرت نداریم و عشق نداریم و آسوده هم نیستیم چه کار باید بکنیم؟ وقتی قلب‌مان دیگر شورمندانه نمی‌تپد، خواهش‌های تن‌مان راضی نمی‌شود و شور زندگی در ما بیدار نمی‌شود چه کار باید کنیم؟ عشق چنان است که بودنش را شاید حس نکنیم اما نبودنش را آشکارا می‌فهمیم، در این روز ابتلا چه‌طور باید به معشوق بگویی که دیگر دوستش نداری؟ ... ادامه نوشته

آمالیا چند نامه‌ی عاشقانه

گوییدو گوتزانو و آمالیا گولیلمینتی، هر دو شاعر و هر دو اهل تورین‌‌‌‌‌‌، به فاصله‌ی دو سال به دنیا آمدند (گوییدو در 1883 و آمالیا در 1881). آشنایی این دو در 1906 در انجمنی فرهنگی ادبی به نام «انجمن فرهنگ» و چنان‌که در متن نیز به آن اشاره‌ می‌شود از طریق شعر رخ داد. به این صورت که گوییدوی جوان مجموعه اشعار خود را با عنوان مسیر پناهگاه برای آمالیا فرستاد و او نیز در پاسخ مجموعه اشعار خودش یعنی باکرگان شوریده را به او تقدیم کرد. گوییدو از همان نخستین برخورد با اشعار آمالیا به شدت شیفته‌شان شد و آن مجموعه را این‌گونه توصیف کرد‌: «به خواننده این احساس دست‌ می‌دهد که چند لحظه‌ای به باغی در یک صومعه وارد شده و در هر پیچ‌و‌خم مسیر، در میان بوته‌‌‌‌‌های گل سوسن و طاق‌‌‌‌‌های گل سرخ، دسته‌‌‌ای از دوشیزگان را‌ می‌بیند که از برابرش‌ می‌گذرند و نوعی مرثیه‌‌‌‌‌‌ی شهادت یا ترانه‌‌‌‌‌‌ی امید را به آواز‌ می‌خوانند.» اما نظر اولیه‌‌‌‌‌‌ی آمالیا نسبت به اشعار گوییدو تا این اندازه سرشار از تحسین نیست، او درباره‌ی مجموعه‌ی مسیر پناهگاه این‌طور نظر‌ می‌دهد: «من در اثر شما هنوز طعم دلنشین هنر را احساس‌ نمی‌کنم، فقط‌ می‌توانم جوهره و روح شعرتان را لمس کنم، روحی تا حدی تلخ و کمی رنجور و ناخوش‌احوال.» از این پس میان این دو رابطه‌ی دوستانه و عاشقانه‌‌‌ای شکل‌ می‌گیرد که بیش از هرچیز در نامه‌هایی که برای یکدیگر‌ می‌نویسند نمود‌ می‌یابد. از نوشته‌‌‌‌‌های معدودی که درباره‌ی رابطه‌ی این دو وجود دارد این‌طور استنباط‌ می‌شود که آمالیا و گوییدو فقط مدت کوتاهی را در اواخر 1907 با یکدیگر سپری کرده‌اند. دیداری که علی‌رغم اشتیاق شدید آمالیا دیگر هرگز تکرار نشده است، حتی در 1912، زمانی که گوییدو سرانجام به میل خود برای دیدار اعتراف‌ می‌کند. گوییدو گوتزانو سرانجام در 1916 در سی‌و‌سه سالگی از بیماری سلی که از حدود 1904 با آن دست‌و‌پنجه نرم‌ می‌کرد درگذشت. آمالیا اما تا اواخر 1941 زنده ماند و سرانجام ابتلا به نوعی عفونت خونی سبب مرگش شد. نوشته‌ها این‌طور نشان‌ می‌دهند که آمالیا سال‌های آخر عمر را در تنهایی سپری کرده است. ... ادامه نوشته

زینو

تصویر عشق دائم تغییر می‌کند، کسی که روزی برایش می‌مردی فردا غریبه می‌شود. کسی که بدون او را نمی‌توانستی تصور کنی چنان می‌آزاردت که همه‌ی نشانه‌هایش را دور می‌اندازی. عشقی که روزی محترم بود چرکتاب و مرضی می‌شود. عشق اما با همه‌ی صورت‌هاش در مراجعه هم هست، روزی که فکر می‌کنی پاک فراموشش کردی غلیان می‌کند و مثل سرطان به بافت‌های سالم مغزت حمله می‌کند. یک لحظه که نور خورشید را روی صورتش گیرانداختی، یک صدم ثانیه که خندید و گوشه‌ی لب‌هاش بالا رفت، یک هزارم ثانیه که از قلبت گذشت حالا کجا است و چه می‌کند. عشق می‌رود اما این لحظه‌ها گاهی در آدم بیدار می‌شود و خیال می‌کند عشق حقیقی است. در این زندگی‌نگاره نیکزاد نورپناه از عشقی نوشته که سال‌ها در مراجعت بوده. ... ادامه نوشته

آرمان‌تن تن ما در عشق چه می‌شود

وقتی عاشق می‌شویم، تن ما چه می‌شود؟ آیا چیزی فرای این نیاز تنانی وجود دارد؟ آیا واکنش‌های شیمیایی مغز فارغ از کالبد معنی دارد؟ در طی تاریخ همیشه این سوال بی‌جواب بوده که آیا ما عشق را فقط در مغزمان حس می‌کنیم یا آن‌جور که قدما می‌گفتند در قلب‌مان احساسش می‌کنیم و تن‌مان تابعی از این احساسات است یا اینکه با تن عاشق می‌شویم و بعد مغز محاسبه‌های دیگر را انجام می‌دهد و عشق را به کلماتی قابل فهم تبدیل می‌کند. در این جستار میشل فوکو از جای تن در معادله‌ی عشق حرف می‌زند. ... ادامه نوشته

کلام‌های محبت نامه‌های عاشقانه‌ی فروغ فرخزاد به ابراهیم گلستان

کی نامه‌ی عاشقانه می‌نویسیم؟ کی حمل احساسات‌مان را به کلمات مکتوب می‌سپاریم؟ کی فکر می‌کنیم دیگر نمی‌شود در کنار هم از کلمه به همان معنایی که در سرمان است استفاده کنیم؟ نامه‌های عاشقانه، آنها که نه از سر اجبار و در دوری که در نزدیکی و همراهی نوشته می‌شوند، شکل نهایی رابطه‌اند. اینکه ما با همیم اما کلمات پلی برای ما نیست. این ناتوانی عاشقانه حتی در مکتوبات آنها که در استفاده از کلمات متبحرند هم وجود دارد، نامه‌های فروغ فرخزاد به ابراهیم گلستان همین قدر الکن، همین قدر ناتوان، همین قدر عاشقانه است. عشقی در استیصال ارتباط. ... ادامه نوشته

پول سفید روزنوشته‌های اعتمادالسلطنه درباره‌ی خرج کفن و دفن مادرش از پول حلال

آدم‌های اهل خدا همیشه یادشان است که دنیا چیزی نیست جز مزرعه‌ی آخرت. می‌دانند در گذر از این مزرعه چه ره‌توشه‌ای بردارند تا وقت سوال و جواب شب مرگ دست‌شان خالی نباشد. تدارک کَفَن و مخارج تدفین و حلال بودن پولش هم اهمیت ویژه‌ای دارد. آدم معتقد به خدا و روز قیامت باید از قبل پول حلالی پس‌انداز کند تا در آن ساعتی که دیر یا زود می‌آید مخارج کفن‌ودفن او مشکوک به حرام نباشد. اعتمادالسلطنه در این یادداشت‌ها از حساب و کتاب پول سفید و حلالی می‌نویسد که مادرش برای چنین مخارجی کنار گذاشته و وصیت کرده تا مجلس آبرومندی برگزار شود و جنازه به عتبات حمل شود. خود اعتمادالسلطنه هم نه ماه پس از مرگ مادرش می‌میرد. ... ادامه نوشته

هزارویک نقش نقاشی‌های امیل دو هوسه‌ی فرانسوی از مردان و زنان ایران 160سال پیش

مجموعه ای از نقاشی های لوئی امیل دوهوسه از مناظر و مردم ایران این نقاشی ها در میانه ی قرن نوزدهم میلادی - در سال های ۱۲۳۶ تا ۱۲۳۸ هجری - در طی مأموریت نظامی دوهوسه در ایران همزمان با سلطنت ناصرالدین شاه کشیده شده اند . ... ادامه نوشته

دریا آدم را صبور می‌کند روایتی از سفر با کشتی‌های تجاری

وقتی همسر یک دریانورد باشی و او شش تا هشت ماه از سال را در ماموریت باشد، از هر فرصتی استفاده می‌کنی تا خانواده کنار هم باشد. همسرم افسر کشتی‌های تجاری بود. آنها این امکان را دارند که در طول سال سه تا چهار ماه خانواده را همراه خودشان ببرند. من به خاطر همسرم دریانورد شدم. چند سفر با همسرم همراه شدم تا تولد پسرمان. نزدیک دو سال بعد، او هم با ما به دریا آمد. شناسنامه دریایی دارم و هر بار یک سِمَت روی آن می‌خورد؛ من یک دریانورد موردی‌ام. ... ادامه نوشته

اصل نخر‌ید‌ روا‌یتی از ناشران غیرمجاز در پرو

مارس پارسال، رودریگو روسالس، مدیر شعبه‌ی پروی پلنتا، ناشر بین‌المللی، تماسی اضطراری از مادرید دریافت کرد. نسخه‌ی غیرقانونی رمان برنده تنهاست را در خیابان‌های لیما دیده بودند. روسالس جا خورده بود. پائولو کوئلیو در پرو (و همه‌جا) از پرفروش‌های ... ادامه نوشته

خانه روایتی از دو فضانوردِ گیر افتاده در فضا

قهوه. فکر می‌کند قهوه را چه‌کار باید کرد؟ سهمش در این ماموریت فقط صد تا بسته‌ قهوه‌ی فوری تک‌نفره بوده که در آشپزخانه نگه‌‌شان می‌دارد، توی یک کشوی فلزی که دهانه‌اش با یک توری سیاه پوشانده شده تا بسته‌ها ... ادامه نوشته

به دنبال خانه

سال‌ها قبل، وقتی خانه‌مان در تورین را فروختیم، در رم دنبال خانه گشتیم. این جست‌وجو مدت زیادی طول کشید. من سال‌ها در آرزوی خانه‌ای بودم که باغ داشته باشد. در کودکی در ‌یک خانه‌ی باغ‌دار در تورین زندگی کرده ... ادامه نوشته